Mùa nắng là thời điểm sầu riêng chịu nhiều áp lực như nắng nóng, đất nhanh khô và nhu cầu nước tăng cao. Đây cũng là giai đoạn nhà vườn tập trung chăm sóc, tưới và bón phân. Tuy nhiên, việc làm cỏ thường bị xem nhẹ hoặc làm sai cách. Nhiều người nghĩ phát sạch cỏ sẽ giúp cây phát triển tốt hơn, nhưng thực tế có thể làm đất mất ẩm và ảnh hưởng rễ. Vậy những sai lầm nào thường gặp khi làm cỏ vườn sầu riêng mùa nắng?
Vì sao cần quản lý cỏ đúng cách vào mùa nắng?
Cỏ trong vườn không hoàn toàn có hại. Khi được kiểm soát ở mật độ hợp lý, cỏ có thể trở thành lớp phủ sinh học giúp giữ ẩm cho đất, giảm nhiệt độ bề mặt, hạn chế xói mòn và tạo điều kiện cho hệ vi sinh vật có lợi phát triển.
Ngược lại, nếu cỏ mọc quá dày sẽ cạnh tranh nước và dinh dưỡng với cây, gây khó khăn cho việc bón phân, tưới nước và làm tăng nguy cơ sâu bệnh. Vì vậy, mục tiêu của việc làm cỏ không phải là diệt sạch hoàn toàn mà là quản lý cỏ hợp lý để phát huy lợi ích và hạn chế tác hại.
Sai lầm 1: Phát sạch toàn bộ cỏ trong vườn
Đây là sai lầm phổ biến nhất của nhiều nhà vườn. Với suy nghĩ cỏ sẽ cạnh tranh dinh dưỡng với cây sầu riêng, nhiều người phát sạch toàn bộ cỏ trên mặt líp và giữa các hàng cây. Tuy nhiên, khi đất không còn lớp che phủ, ánh nắng sẽ chiếu trực tiếp xuống bề mặt làm nhiệt độ đất tăng cao, nước bốc hơi nhanh và vùng rễ dễ bị khô nóng. Điều này không chỉ khiến cây phải tăng nhu cầu tưới nước mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển của rễ tơ và hệ vi sinh vật trong đất. Thay vì phát sạch, nhà vườn nên duy trì một lớp cỏ thấp giữa các hàng cây và chỉ làm sạch khu vực quanh gốc để thuận tiện cho việc chăm sóc.
Sai lầm 2: Cắt cỏ quá sát mặt đất
Nhiều người lựa chọn cắt sát mặt đất với mong muốn cỏ lâu mọc trở lại, giảm công lao động. Tuy nhiên, việc cắt quá sát sẽ làm mất hoàn toàn lớp che phủ tự nhiên, khiến đất nhanh khô và hấp thu nhiệt mạnh hơn trong những ngày nắng gắt. Đối với vườn sầu riêng đang trong giai đoạn sinh trưởng hoặc nuôi trái, điều này có thể làm bộ rễ chịu áp lực lớn hơn do nhiệt độ đất tăng cao. Tốt nhất, nên để lại lớp cỏ cao khoảng 5–10 cm để vừa hạn chế cỏ phát triển quá nhanh, vừa giúp giữ ẩm và bảo vệ đất.
Sai lầm 3: Để cỏ mọc quá cao mới xử lý
Ngược lại với việc phát quá sạch, nhiều nhà vườn lại để cỏ mọc um tùm rồi mới cắt. Khi cỏ phát triển quá cao, chúng sẽ cạnh tranh đáng kể lượng nước và dinh dưỡng với cây, đặc biệt trong mùa nắng khi nguồn nước trở nên khan hiếm. Bên cạnh đó, cỏ cao còn che khuất gốc cây, gây khó khăn cho việc kiểm tra sâu bệnh, bón phân và tưới nước. Đây cũng là môi trường thuận lợi để nhiều loại côn trùng và nấm bệnh phát triển. Nhà vườn nên cắt cỏ định kỳ khi cỏ cao khoảng 30–40 cm để duy trì sự thông thoáng và hạn chế cạnh tranh với cây trồng.
Sai lầm 4: Lạm dụng thuốc diệt cỏ
Sử dụng thuốc diệt cỏ giúp tiết kiệm thời gian và công lao động, nhưng nếu lạm dụng sẽ gây nhiều tác động không mong muốn đến hệ sinh thái trong vườn. Việc loại bỏ hoàn toàn lớp cỏ khiến đất dễ mất ẩm và giảm hoạt động của các vi sinh vật có lợi. Trong một số trường hợp, việc sử dụng thuốc không đúng kỹ thuật còn có thể ảnh hưởng đến bộ rễ của cây hoặc làm suy giảm chất lượng đất về lâu dài. Vì vậy, phát cỏ cơ học kết hợp phủ cỏ sau khi cắt vẫn là giải pháp được nhiều chuyên gia khuyến khích trong canh tác sầu riêng theo hướng bền vững.
Sai lầm 5: Làm cỏ giống nhau ở mọi giai đoạn sinh trưởng
Một sai lầm khác là áp dụng một cách làm cỏ cho tất cả các giai đoạn phát triển của cây. Trên thực tế, mỗi giai đoạn sinh trưởng của sầu riêng sẽ có yêu cầu quản lý cỏ khác nhau. Khi xử lý ra hoa, nhà vườn có thể giảm lớp cỏ che phủ để hỗ trợ quá trình siết nước. Trong giai đoạn nuôi trái, nên giữ lớp cỏ thấp giữa các hàng để duy trì độ ẩm và giảm nhiệt độ vùng rễ. Trước thu hoạch, việc phát cỏ giúp vườn thông thoáng hơn, hạn chế nấm bệnh và tạo thuận lợi cho quá trình thu hoạch. Việc điều chỉnh kỹ thuật làm cỏ theo từng giai đoạn sẽ mang lại hiệu quả chăm sóc cao hơn so với áp dụng một phương pháp cố định quanh năm.
Vậy mùa nắng nên quản lý cỏ như thế nào?
Quản lý cỏ vào mùa nắng không phải là phát sạch toàn bộ mà là duy trì lớp cỏ ở mức hợp lý để vừa hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng, vừa giữ ẩm và bảo vệ đất. Nhà vườn có thể áp dụng một số nguyên tắc sau:
1. Phát sạch khu vực quanh gốc
Chỉ nên phát sạch cỏ trong phạm vi 0,8–1 m quanh gốc để thuận tiện cho việc bón phân, tưới nước và kiểm tra sâu bệnh.
Lưu ý:
- Không xới sâu hoặc làm đứt rễ tơ.
- Sau khi bón phân có thể phủ cỏ khô hoặc vật liệu hữu cơ để giữ ẩm.
2. Giữ cỏ thấp giữa các hàng cây
Không nên phát sạch toàn bộ diện tích vườn, mà chỉ cần cắt thấp cỏ ở khu vực giữa các hàng cây và duy trì chiều cao khoảng 10–20 cm, vì lớp cỏ này giúp giữ ẩm cho đất, giảm nhiệt độ bề mặt, đồng thời hạn chế xói mòn và rửa trôi dinh dưỡng.
3. Phát cỏ định kỳ
Không để cỏ mọc quá cao vì sẽ cạnh tranh nước và dinh dưỡng với cây.
Khuyến nghị:
- Phát cỏ khi cao khoảng 30–40 cm.
- Tần suất khoảng 20–30 ngày/lần, tùy tốc độ sinh trưởng và điều kiện thời tiết.
4. Tận dụng cỏ sau khi cắt
Thay vì đốt hoặc bỏ đi, có thể sử dụng cỏ đã cắt để phủ giữa các hàng hoặc quanh vùng rễ. Việc này giúp giảm bốc hơi nước, bổ sung chất hữu cơ cho đất và hạn chế cỏ dại mọc trở lại.
Không phủ cỏ sát gốc để tránh tạo môi trường ẩm, làm tăng nguy cơ nấm bệnh.
5. Hạn chế sử dụng thuốc diệt cỏ
Nên ưu tiên phát cỏ bằng máy hoặc thủ công để bảo vệ hệ vi sinh vật và độ phì của đất. Đồng thời, giữ lại những loại cỏ thân bò hoặc cỏ họ đậu có khả năng che phủ tốt, loại bỏ sớm các loại cỏ có bộ rễ phát triển mạnh hoặc dây leo cạnh tranh dinh dưỡng với cây sầu riêng.
LỜI KẾT
Làm cỏ đúng kỹ thuật là một trong những yếu tố quan trọng giúp vườn sầu riêng vượt qua mùa nắng hiệu quả. Thay vì phát sạch hoàn toàn, nhà vườn nên quản lý cỏ hợp lý để vừa giữ ẩm, bảo vệ bộ rễ, vừa hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng. Kết hợp làm cỏ đúng thời điểm với chế độ tưới và bón phân phù hợp sẽ giúp cây sinh trưởng khỏe mạnh, nâng cao năng suất và chất lượng trái.
PHÂN BÓN BA MIỀN – VỮNG BƯỚC CÙNG NHÀ NÔNG!
Quý đại lý và bà con nông dân vui lòng liên hệ đến chúng tôi qua các phương thức sau đây để được tư vấn!
Thông tin liên hệ:
- Địa chỉ: Lô A101D Đường số 1, KCN Thái Hòa, Xã Đức Lập, Tỉnh Tây Ninh, Việt Nam
- Hotline: 0986 834 111
- Email: info@phanbonbamien.com
- Facebook: https://www.facebook.com/phanbonbamien.jsc
